کانون حامی کودک ولی عصر عج

حمایت از کودکان در متون اسلامی

در حدیثی از حضرت رسول (صلی الله علیه و آله و سلم) نقل شده:
« تستامر الیتیمته فی نفسها فان سکتت فهو اذنها »
« امر تصمیم گیری در ازدواج دختر یتیم را به خودش محول کنید، اگر سکوت کرد نشانه ی موافقت اوست.»۲

رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) میفرمایند: « بهترین خانه ی مسلمانان آن منزلی است که در آن یتیمی زندگی کند که با وی به نیکی رفتار شود و بدترین منزلها آن استکه در آنجا به یتیمی اهانت گردد.»۲
حضرت فاطمه(علیه السّلام) در وصیت خود به امام علی(علیه السّلام) « از او میخواهد با زنی ازدواج کند که با یتیمان او سازگاری داشته باشد تا از این طریق ظلمی به آنان نشود.»۲
پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) با اصحابش از جایی رد میشدند، برخورد کردند با بچه هایی که بازی میکردند پیغمبر نگاهی به بچه ها کردند و بعد فرمودند: « بدا به حال بچه های دوره ی آخرالزمان از دست پدر و مادرهایشان به خاطر اینکه پدر و مادر ها به فکر دنیای بچه هایشان هستند اما به فکر آخرت بچه ها نیستند.به فکر تامین آتیه برای اولادشان هستند.اما به فکر تربیت صحیح-ادب این بچه و دین او نیستند.بعد پیغمبر (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:من بری هستم از این گونه مردم و آنها هم از من بری هستند.یعنی آن پدر و مادری که در تربیت فرزندانش بی تفاوت باشد من از آنها بیزارم و آنها هم از من بیزارند.» ۴
انس بن مالک از پیامبر عظیم الشان اسلام(صلی الله علیه و آله و سلم) روایت کرده است: « هر کس عهده دار آموزش سه کودک از کودکان این امت شود و آنان را به طور یکسان آموزش ندهد و میان مستمندان و ثروتمندان تفاوت بگذارد خدای بزرگ در روز قیامت او را با خائنان محشور خواهد کرد.» ۳
رسول گرامی اسلام(صلی الله علیه و آله و سلم) درباره ی عامل عاطفی در نظام بخشیدن به ساختمان اخلاقی خردسال میفرماید : « احبو االصبیان وارحموهم و اذا وعدتموه شیئا ففوالهم ان الله لا یغضب لشیء کغضبه للنساء والصبیان» « کودکان خود را دوست بدارید و به وعده ای که به آنان داده اید وفا کنید، خداوند بر هیچ چیزی خشم نمیگیرد آن چنانکه به خاطر زنان وکودکان خشم میگیرد.» ۳
نبی اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) درباره محبت به کودکان فرموده اند: « لیس منا من لم یرحم صغیرنا و لم یوقر کبیرنا و یعرف حقنا)) آن کس که به خردسال مهربانی نکند و سالخوردگان مارا محترم نشمارد و حق ما را نشناسد از ما نیست.» ۳
رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) میفرماید: « فلیتلطف کبیرکم علی صغیرکم و لیوقر صغیرکم کبیرکم » « بزرگان باید نسبت به خردسالان مهر ورزند و خوردسالان باید از بزرگان احترام کنند» ۳
حضرت علی (علیه السّلام) می فرمایند: « وارحم من اهلک الصغیر و وقر منهم الکبیر» « در خانواده خود به کودکان با عطوفت ومهربان باشید وبزرگترها را احترام کنید.»۳
پیغمبر اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند: « السعید من سعد فی بطن امه والشقی من شقی فی بطن امه» « دل مادر زمینه ساز برای سعادت و یا برای شقاوت بچه است.»۴

رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند: « اذا سمیتم الولد فاکرمو له و اوسعوا له فی المجلس ولا تقبحوا له وجها» «آنگاه که از فرزندان خود یاد میکنید و ازآنها نام میبرید آن را با آمیزه احترام توام سازید و در نشستها جایی برای او فراخ سازید و چهره خویش را در برابر او دژم و ترش نکنید.»۳
حضرت علی(علیه السّلام) درباره محبت و مهربانی نسبت به کودکان می فرمایند: « لیتاس صغیرکم بکبیرکم ولیراف کبیرکم بصغیرکم ولا تکونوا کجفاه الجاهلیه» « کودک در رفتار خود باید پیرو بزرگسال باشد و حتما باید بزرگسال نسبت به کودک رئوف و مهربان باشد.مبادا مانند جفاکاران و ستمکاران دوران جاهلیت رفتار کنید.»۳
درباره رفتار پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) چنین نقل شده که : « و کان نبی(صلی الله علیه و آله و سلم) اذا اسبح مسح علی روس ولده» « روش رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) در خانواده این بود که هر روزه صبح دست محبت بر سر فرزندان خویش میکشید.»۳
قال موسی(علیه السّلام) : « یا رب!ای الاعمال افضل عندک ؟قال:حب الاطفال فانی فطرتهم علی توحیدی» « پروردگارا چه اعمالی نزد تو بالاتر است؟خطاب رسید:دوست داشتن کودکان-زیرا من آنان را بر فطرت یگانه ام آفریدم.» ۵
قال رسول الله(صلی الله علیه و آله و سلم) : « رحم الله من اعان ولده علی بره قلت:کیف یعینه علی بره؟قال:یقبل میسوره و یتجاوز عن معسوره» « خدا رحمت کند کسی را که فرزندش را در اعمال نیکش یاری دهد-سوال شد چگونه در نیکی اش یاری دهد؟فرمودند:آنچه در توان اوست بپذیرد و از سخت گیریها درگذرد.» ۵
پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند: « اکرمو اولادکم ولا یرهقه ولا یحزق به» «کودکانتان را گرامی بدارید و برایشان ارزش قائل شوید.آنان را تحت فشار قرار ندهید و به طغیان وادار نسازید.» ۵

ابن عباس از پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) نقل کرده است: « حق الولد علی الوالد ان یحسن اسمه ویحسن ادبه» « حق فرزند بر پدر آن است که نام خوبی بر او بنهد و به بهترین شکل تربیتش نماید.» ۶
علاقه پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) به امام حسن(علیه السّلام) : «روزی پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) آهنگ نماز کرد.در حالی که امام حسن(علیه السّلام) به آن آویزان بود.رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) امام حسن(علیه السّلام) را در مقابل خود بر زمین نهاد و شروع به نماز کرد.پس وقتی به سجده رفت آن را طولانی نمود.راوی گوید:سر خود را از سجده برداشتم- تا ببینم چرا سجده پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) طولانی شده است؟ ناگهان چشمم به امام حسن (علیه السّلام) افتاد که بر شانه ی پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) نشسته بود.هنگامی که آن حضرت سلام نماز را گفتند مردم به آن حضرت عرض کردند: ای رسول خدا در این نماز سجده ای کردید که پیش از این چنین سجده ای نکرده بودید، گویی بر شما وحی نازل میشد.پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) در پاسخ فرمودند:بر من وحی نازل نشد اما پسرم بر دوشم نشسته بود و دوست نداشتم او را شتابزده کنم.صبر کردم تا این که از دوشم پایین آمد.»۶
ابن عمر از پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) نقل میکند که: « القبله حسنه و الحسنه عشره» « بوسیدن فرزند نیکویی است و پاداش هر نیکویی ده برابر است.» ۶
ابوهریره گوید: « روزی پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) با حسن و حسین (علیهم السّلام) به سوی ما می آمدند.در حالی که هر یک از آن دو بر یکی از شانه های پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) نشسته بودند و رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) باری این را میبوسیدند و بار دیگر آن را.تا این که به نزد ما رسیدند.یکی از آنها به آن حضرت عرض کرد:یا رسول الله این دو را بسیار دوست میداری!فرمودند:هر که این دو را دوست بدارد بی تردید به من مهر ورزیده است.»۶
امام باقر(علیه السّلام) فرمودند: « به خدا سوگند!من گاهی با یکی از فرزندانم بیش از حد نرمی و مدارا میکنم،او را بر زانو مینشانم و به شیرین کاری با او میپردازم.از او تعریف و تمجید میکنم.در حالی که میدانم حق با دیگر فرزندانم است.اما از این ترس دارم که مبادا ماجرای حضرت یوسف (علیه السّلام) و آنچه برادرانش با او کردند بر سر او نیز بیاید و در حقیقت خداوند متعال این سوره را جز برای درس عبرت نازل نکرده است.از بهر آنکه بعضی از ما بر دیگر حسد میورزند.چنان که برادران یوسف بر او حسادت و ستم کردند.خداوند این حکایت را برای پیروان و شیفتگان ما رحمت و بر دشمنان آشکار ما حجت قرار داد.»۶
پیامبر بزرگوار اسلام (صلی الله علیه و آله و سلم) تا زنده بودند پیوسته به بزرگ و کوچک سلام میکردند و این سنت نیکو را فراموش نکردند و می فرمودند: « خمس لا ادعهن حتی الممات… والتسلیم علی الصبیان لیکون سنه من بعدی» « پنج چیز است که تا لحظه مرگ آنها را ترک نمیکنم… یکی سلام گفتن به کودکان است تا اینکه پس از من در میان مسلمانان سنت گردد.»۶
پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: « بادروا اولادکم بالکنی قبل ان تغلب علیهم الالقاب » « پیش از آنکه لقبهای زشت به فرزندانتان غلبه پیدا کند لقبها و کنیه های خوب بر آنها بگذارید.»۶
از امام کاظم(علیه السّلام) چنین روایت میکنند: « مردی دست فرزندش را گرفته به حضور پیامبر رسید و عرض کرد:ای پیامبر خدا!حق این فرزند بر من چیست؟پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:نام نیک برای او انتخاب کنی،تربیتش نیکو گردانی و او را در جایگاه خوبی قرار دهی.»۶
امیرالمومنین علی (علیه السّلام) در سفارش به فرزند خود امام حسن مجتبی(علیه السّلام) می فرمایند: « بی تردید دل نوجوان چون زمینی خالی آماده پذیزش هر بذری است که در آن افکنده شود.پس به تربیت تو شتافتم پیش از آنکه دلت سخت شود و خاطرت به چیزی اشتغال یابد.» ۶

۱- شجاعی ۱۳۹۰ بازی کودک در اسلام
۲- علمچی میبدی ملیحه ۱۳۷۹ یتیم در قرآن
۳- برادر مینو ۱۳۸۶ حقوق کودک بر والدین
۴- مظاهری حسین ۱۳۸۱ تربیت فرزند از نظر اسلام
۵- فرهادیان رضا ۱۳۸۸ تربیت برتر
۶- مجوری طبسی محمدجواد ۱۳۸۳ حقوق فرزندان در مکتب اهل بیت علیهم السلام