کانون حامی کودک ولی عصر عج

اطلاعات حقوقی

قانون حمایت از کودکان و نوجوانان (۱)

مصوب ۱۳۸۱/۹/۲۵(۲)

ماده ۱ – کلیه اشخاصی که به سن هیجده سال تمام هجری شمسی نرسیده اند از حمایت های قانونی مذکور در این قانون بهره مند می شوند.

ماده ۲ – هر نوع اذیت و آزار کودکان و نوجوانان که موجب شود به آنان صدمه جسمانی یا روانی و اخلاقی وارد شود و سلامت جسم یا روان آنان را به مخاطره اندازد ممنوع است.

ماده ۳- هرگونه خرید، فروش، بهره کشی و بکارگیری کودکان به منظور ارتکاب اعمال خلاف از قبیل قاچاق، ممنوع و مرتکب، حسب مورد علاوه بر جبران خسارات وارده به شش ماه تا یک سال زندان و یا به جزای نقدی از ده میلیون(۱۰،۰۰۰،۰۰۰) ریال تا بیست میلیون (۲۰،۰۰۰،۰۰۰) ریال محکوم خواهد شد.(۳)

ماده ۴- هرگونه صدمه و اذیت و آزار و شکنجه جسمی و روحی کودکان و نادیده گرفتن عمدی سلامت و بهداشت روانی و جسمی و ممانعت از تحصیل آنان ممنوع و مرتکب به سه ماه و یک روز تا شش ماه حبس و یا تا ده میلیون (۱۰،۰۰۰،۰۰۰) ریال جزای نقدی محکوم می گردد.(۴)

ماده ۵- کودک آزاری از جرایم عمومی بوده و احتیاج به شکایت شاکی خصوصی ندارد.

ماده ۶- کلیه افراد و موسسّات و مراکزی که به نحوی مسؤولیت نگاهداری و سرپرستی کودکان را برعهده دارند مکلفند به محض مشاهده موارد کودک آزاری مراتب را جهت پیگرد قانونی مرتکب و اتخاذ تصمیم مقتضی به مقامات صالح قضایی اعلام نمایند، تخلف از این تکلیف موجب حبس تا شش ماه یا جزای نقدی تا پنج میلیون (۵،۰۰۰،۰۰۰) ریال خواهد بود.

ماده ۷- اقدامات تربیتی در چارچوب ماده (۵۹) قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۰/۹/۷ و ماده (۱۱۷۹) قانون مدنی مصوب ۱۳۱۴/۱/۱۹ از شمول این قانون مستثنی است.(۵)

ماده ۸- اگر جرایم موضوع این قانون مشمول عناوین دیگر قانونی شود یا در قوانین دیگر حد یا مجازات سنگین تری برای آنها مقرر شده باشد، حسب مورد حد شرعی یا مجازات اشد اعمال خواهد شد.

ماده ۹- از تاریخ تصویب این قانون کلیه مقررات مغایر با آن ملغی الاثر می گردد.

———————–

توضیحات :

۱-    قانون اجازه الحاق دولت ایران به کنوانسیون حقوق کودک در تاریخ ۱۳۷۲/۱۲/۱ و قانون پذیرش اصلاحیه کنوانسیون حقوق کودک در تاریخ ۱۳۸۰/۴/۱۹ تصویب شده است.

۲-    نظریه ۷/۴۱۷۱ – ۱۳۸۴/۶/۲۲ اداره کل امور حقوقی قوه قضاییه : تادیب کودکان توسط والدین و اولیا قانونی در حدی که موجب صدمه نباشد، از شمول قانون حمایت از کودکان و نوجوانان مصوب ۱۳۸۱/۹/۲۵ موضوعاً خارج است و آنچه از شمول قانون مزبور خارج نیست، غیرقابل گذشت می باشد.

۳-    نظریه ۷/۲۱۹۷ – ۱۳۸۴/۴/۱ اداره کل امور حقوقی قوه قضاییه : منظور قانونگذار از وضع و تصویب ماده ۳ قانون حمایت از کودکان و نوجوانان مصوب ۱۳۸۱/۱/۲۵ مجلس شورای اسلامی این است که خرید، فروش و بهره کشی کودکان هرکدام به تنهایی از عناوین مجرمانه مستقلی هستند و به کارگیری کودکان به منظور ارتکاب خلاف مثل قاچاق نیز عنوان مجرمانه مستقلی از دیگر عناوین مذکور در این ماده از قانون فوق الذکر است لذا صرف خرید و فروش اطفال به هر منظوری، از نظر قانونگذار جرم تلقی شده است.

۴-    نظریه ۷/۲۱۷۴ – ۱۳۸۳/۳/۱۶ اداره کل امور حقوقی قوه قضاییه :

۱-    در شرع، برای کودک آزاری معنائی غیر از معنای عرفی آن منظور نشده و فاقد حقیقت شرعیه است.

۲-    حسب ماده ۱۱۷۹ قانون مدنی، ابوین حق ندارند طفل خود را خارج از حدود تادیب، تنبیه کنند و الا ضامن دیه وارش خواهند بود (مساله ۳ ص۵۶۰ جلد دوم تحریر الوسیله و …)

۳-    طبق ماده ۴ قانون حمایت از کودکان و نوجوانان مصوب ۱۳۸۱/۹/۲۵، هرگونه صدمه و اذیت و آزار و شکنجه جسمی و روحی کودکان و نادیده گرفتن عمدی سلامت و بهداشت روانی و جسمی و ممانعت از تحصیل آنان جرم است و مرتکب به مجازات حبس از سه ماه و یک روز تا شش ماه و یا تا ده میلیون (۱۰،۰۰۰،۰۰۰) ریال جزای نقدی محکوم می شود و طبق ماده ۸ قانون مزبور اگر در قوانین دیگر برای جرائم موضوع این قانون حد یا مجازات سنگین تری مقرر شده باشد، حسب مورد مجازات عمل ارتکابی اخیرالذکر درباره مرتکب اعمال خواهد شد.

     ۵- ماده ۵۹ قانون مجازات اسلامی در همین مجموعه درج شده است. ماده ۱۱۷۹ قانون مدنی به شرح ذیل است:

         ماده ۱۱۷۹ – ابوبن حق تنبیه طفل خود را دارند، ولی به استناد این حق نمی توانند طفل خود را خارج از حدود تادیب تنبیه نمایند.

 ———————————————————

قانون تصویب کنوانسیون ممنوعیت و اقدام فوری برای محو بدترین اشکال کار کودک و توصیه نامه مکمل آن

مصوب ۱۳۸۰/۸/۸

ماده واحده – کنوانسیون ممنوعیت و اقدام فوری برای محو بدترین اشکال کار کودک و توصیه نامه مکمل آن به شرح پیوست تصویب و به دولت جمهوری اسلامی ایران اجازه داده می شود اسناد تصویب را تودیع نماید.

تبصره ۱- فهرست انواع کارهای مضر موضوع بند (ت) ماده (۳) کنوانسیون توسط وزارت کار و امور اجتماعی با هماهنگی وزارتخانه های بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و صنایع و معادن و جهاد کشاورزی و کانون و انجمن های صنفی کارفرمایان و کانون شوراهای اسلامی کار تهیه و برای تصویب به هیات وزیران ارائه خواهد شد. (۱)

تبصره ۲- اشخاصی که کودکان را به کارهای موضوع بند (ت) ماده ۳ کنوانسیون(۲) بگمارند، مشمول مجازاتهای ماده (۱۷۲) قانون کار مصوب ۱۳۶۹/۸/۲۹ مجمع تشخیص مصلحت نظام می باشند و پروانه کار آنها توسط دستگاه ذیربط بطور موقت لغو خواهد شد. در خصوص سایر بندهای ماده (۳) طبق قوانین موضوعه خواهد بود.(۳)

———————————–

توضیحات :

۱- آیین نامه اجرایی تبصره های (۱) و (۲) ماده واحده قانون تصویب کنوانسیون ممنوعیت و اقدام فوری برای محو بدترین اشکال کارکرد کودک و توصیه نامه مکمل آن در تاریخ ۱۳۸۳/۲/۲۷ تصویب شده است .

۲- از قانون تصویب کنوانسیون ممنوعیت و اقدام فوری برای محو بدترین اشکال کار کودک و توصیه نامه مکمل آن به شرح ذیل است :

   ماده ۳- از نظر این کنوانسیون ،اصطلاح « بدترین اشکال کار کودک » شامل موارد ذیل است :

           الف – کلیه اشکال بردگی یا شیوه های مشابه بردگی، از قبیل فروش و قاچاق کودکان، بندگی به علت بدهی و رعیتی و کار با زور یا اجباری، از جمله استخدام به زور یا اجباری کودکان برای استفاده در درگیری مسلحانه؛

             ب – استفاده، فراهم کردن یا عرضه کودک برای روسپی گری، تولید زشت نگاری یا اجراهای زشت نگارانه؛

             پ – استفاده ،فراهم کردن یا عرضه کودک برای فعالیت های غیر قانونی، به ویژه برای تولید و قاچاق مواد مخدر به گونه ای که در معاهدات بین المللی مربوط تعریف شده اند؛

              ت – کاری که به دلیل ماهیت آن یا شرایطی که در آن انجام می شود، احتمال دارد برای سلامتی، ایمنی یا اخلاقیات کودکان ضرر داشته باشد.

۳- آیین نامه اجرایی تبصره های (۱) و (۲) ماده واحده قانون تصویب کنوانسیون ممنوعیت و اقدام فوری برای محو بدترین اشکال کارکرد کودک و توصیه نامه مکمل آن در تاریخ ۱۳۸۳/۲/۲۷ تصویب شده است.